Natalis

Aleje Ujazdowskie 22 lok. 7

00-478 Warszawa


» »

Leczenie depresji

Coraz śmielej o niej mówimy, coraz szybciej udaje nam się ją rozpoznać i coraz skuteczniejsza okazuje się nasza walka z nią. Leczenie depresji wciąż jednak wymaga stałego pogłębiania świadomości tej choroby: związanych z nią objawów, jak również i skutków. Szybkie tempo, w rytmie którego upływa codzienność wielu z nas, nawarstwiające się problemy zawodowe, długotrwały stres, niepowodzenia w pracy lub też utrata kogoś bliskiego - istnieje wiele źródeł tej choroby. Mają one uwarunkowania indywidualne – zależą od jednostkowych przeżyć, osobowości pacjenta, otoczenia, w którym przebywa oraz wielu innych czynników. Liczne badania  dotyczące depresji prowadzone na przestrzeni ostatnich lat pozwalają nam dzisiaj sięgnąć do literatury medycznej i zaczerpnąć wiedzy na temat objawów tej choroby oraz metod jej leczenia.

Społeczne uwarunkowania depresji

Niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że depresja nie jest chorobą uwarunkowaną jednostkowo – wyrastającą z indywidualnych doświadczeń. W jej leczeniu należy wziąć pod uwagę kondycję najbliższego otoczenia pacjenta. Prowadzone od wielu lat badania psychologiczne nie pozostawiają cienia wątpliwości – liczne i zarazem dynamiczne zmiany geopolityczne, wahania ekonomiczne (w tym także rozwarstwienie społeczne), rozwój technologiczny (technologizacja licznych procesów) tworzą doskonałe warunki dla depresji. Potwierdzają to także statystyki mówiące o tym, iż osoby urodzone po roku 1975 mają o wiele większe skłonności do znacznego i długotrwałego obniżenia nastroju, niż np. ich dziadkowie.

Zmieniający się świat wokół nas wymusza przyjęcie określonej postawy – to wyzwanie, którego musimy być świadomi. Oczywiście kluczowym elementem i czynnikiem odpowiedzialnym za ostateczny rozwój choroby są przeżycia indywidualne oraz predyspozycje pacjenta. Należy również pamiętać, że diagnozując przyczyny choroby warto zwrócić uwagę na jej wielopłaszczyznowość – tylko terapia prowadzona na wielu płaszczyznach jednocześnie przyniesie oczekiwane rezultaty.

Zadaniem psychoterapeuty jest więc dokonanie wnikliwej analizy zaburzeń:

  • neuroprzekaźnikowych,
  • genetycznych,
  • społecznych (środowiskowych).

Objawy

Podstawą diagnozy w przypadku depresji jest wnikliwa analiza zachowań oraz samopoczucia pacjenta. Jeżeli stan, w którym wyróżnić można występowanie m.in. poniższych czynników utrzymuje się dłużej niż przez okres dwóch tygodni – wówczas należy jak najszybciej zdecydować się na konsultację z terapeutą (psychologiem) oraz podjąć skuteczną walkę z chorobą. Do najczęściej pojawiających się objawów zaliczyć należy:

  • brak radości z codziennych sukcesów,
  • długotrwałe przygnębienie,
  • utrzymujące się w czasie obniżenie nastroju,
  • brak motywacji do działania (tak na płaszczyźnie zawodowej, jak i prywatnej),
  • ogólna apatia,
  • brak zainteresowań, chęci rozwoju,
  • uczucie ciągłego przemęczenia, któremu bardzo często towarzyszy senność (może to być także bezsenność),
  • zniechęcenie do codziennych obowiązków – w tym także pracy oraz zwykłych, domowych czynności,
  • problemy z koncentracją oraz pamięcią często współwystępujące z rozkojarzeniem,
  • niechęć do przebywania w towarzystwie, unikanie spotkań z przyjaciółmi oraz znajomymi,
  • problemy z zasypianiem – długi etap zasypiania (wyciszania organizmu przed spoczynkiem), któremu bardzo często towarzyszy silne uczucie niepokoju,
  • płytki i lekki sen – częste przebudzenia w nocy (tzw. sen przerywany),
  • uczucie przemęczenia po przebudzeniu,
  • brak apetytu, a co za tym idzie – utrata wagi,
  • lęk przed przyszłością (obawy związane z kolejnym, nadchodzącym dniem).

Pacjenci poddający się psychoterapii oraz aktywnie walczący z depresją bardzo często wskazują również na powracające myśli o śmierci – także tej samobójczej. Wśród objawów wymieniają również przewlekłe bóle głowy, mięśni, jak również problemy trawienne.

 

Rodzaje depresji oraz jej leczenie

 

Leczenie depresji jest w dużej mierze uzależnione od jej rodzaju. Należy być bowiem świadomym tego, że nie jest to choroba o jednolitym przebiegu u wszystkich pacjentów. Zarówno uwarunkowania społeczne, jak i osobowościowe mają wpływ na jej rodzaj, skalę oraz zakres. Silne i niejednokrotnie traumatyczne przeżycia, których uczestnikiem był pacjent, mają także kluczowe znaczenie. Najczęściej spotykane rodzaje depresji to:

1. Endogenna, czyli tzw. depresja duża

Uwarunkowana jest najczęściej zmianami w układzie neurologicznym. W przypadku nieprawidłowego funkcjonowania neuroprzekaźników zalecaną metodą leczenia jest metoda farmakologiczna. Pozwala ona przywrócić równowagę oraz umożliwia pacjentowi powrót do aktywnego życia społecznego. Należy pamiętać, że takiej metodzie leczenia (opartej na stosowaniu leków) towarzyszyć musi profesjonalna i regularna psychoterapia.

2. Lękowa

Rozpoznaje się ją przede wszystkim po występowaniu tzw. niepokoju psychoruchowego. Częstym przypadkiem są również napady agresji (również i autoagresji) oraz utrzymująca się drażliwość. Ze względu na lękowe podłoże choroby (duże ryzyko wystąpienia skłonności do aktów samobójczych) niezbędna jest psychoterapia. W celu wzmocnienia jej skuteczności stosuje się także  antydepresanty.

3. Maskowana

Jest typem bardzo trudnym do zdiagnozowania, głównie dlatego, że nie towarzyszą jej tradycyjne i najpowszechniejsze objawy. Występują natomiast symptomy somatyczne – zauważalne są zaburzenia na poziomie funkcjonowania organizmu. Mogą one przybierać postać:

  • ataków lękowych,
  • zaburzeń seksualnych,
  • zaburzeń snu,
  • przewlekłych bólów,
  • nieprawidłowego funkcjonowania układu pokarmowego.

Podobnie jak w przypadku depresji dużej, tak i depresję maskowaną leczy się dwutorowo – wspierając efektywność psychoterapii lekami antydepresyjnymi.

4. Sezonowa

Bardzo często nazywana jest jesienną chandrą. Występuje wskutek niedoboru światła – przede wszystkim w okresach przejściowych oraz w zimie. Przez wielu naszych pacjentów ten rodzaj depresji przez długi czas był bagatelizowany – przede wszystkim ze względu na fakt, iż złe samopoczucie oraz objawy choroby ustępowały wraz ze zmianą pory roku (nadejściem wiosny). Należy jednak pamiętać, że depresja sezonowa jest chorobą cykliczną. Warto więc zdecydować się na psychoterapię, która pozwoli zminimalizować skutki objawów oraz intensywność ich występowania. Pomoże również zachować wysoki poziom aktywności – także w okresie zimowym.

5. Reaktywna

Jak sama nazwa wskazuje – jest to typ depresji pojawiający się wskutek traumatycznego przeżycia. Leczenie opiera się przede wszystkim na właściwie prowadzonej psychoterapii, która ukierunkowana jest na uporanie się ze źródłem choroby (ze względu na jej reaktywny charakter diagnoza jest stosunkowo prosta do postawienia).

« powrót